OTH AKADEMİ I Tedarik Zinciri ile Lojistik Arasındaki Fark Nedir ?
Tedarik zinciri ve lojistik, özellikle taşımacılık, üretim, e-ticaret ve dağıtım sektörlerinde sıkça kullanılan kavramlardır. Birbirleriyle yakından ilişkili oldukları için zaman zaman aynı anlamda kullanılsalar da aslında farklı süreçleri ifade ederler.
En basit ifadeyle tedarik zinciri daha geniş bir yapıyı ifade eder. Lojistik ise bu yapının önemli bir bölümünü oluşturur.
Bu farkı anlayabilmek için önce iki kavramın ne anlama geldiğine bakmak gerekir.
Tedarik Zinciri Nedir?
Tedarik zinciri; bir ürünün veya hammaddenin tedarik edilmesinden başlayarak üretim, stok, depolama, sipariş ve müşteriye ulaştırılmasına kadar devam eden birbirine bağlı süreçlerin tamamıdır.
Bu süreç içerisinde tedarikçiler, üreticiler, depolar, dağıtım kanalları, satış noktaları ve müşteriler gibi farklı taraflar yer alabilir.
Örneğin bir ürünün ortaya çıkması için öncelikle gerekli hammaddelerin temin edilmesi gerekir. Daha sonra bu hammaddeler üretim sürecine girer, ortaya çıkan ürünler stoklanır ve sipariş geldiğinde müşteriye ulaştırılır.
Bu aşamaların tamamı birbiriyle bağlantılıdır. Tedarik zincirinin herhangi bir noktasında yaşanan aksaklık, zincirin diğer aşamalarını da etkileyebilir.
Lojistik Nedir?
Lojistik, ürün, malzeme veya gönderilerin ihtiyaç duyulan noktaya doğru zamanda ve uygun koşullarda ulaştırılması için yürütülen süreçlerin planlanmasını ve yönetilmesini kapsar.
Lojistik yalnızca bir gönderinin bir noktadan başka bir noktaya taşınması değildir.
Bir gönderinin oluşturulmasından teslimatın tamamlanmasına kadar farklı operasyonel süreçler lojistiğin içerisinde yer alabilir.
Örneğin;
- Siparişin oluşturulması
- Gönderinin hazırlanması
- Uygun taşıma yönteminin belirlenmesi
- Taşıma ve dağıtım planının yapılması
- Gönderinin teslim alınması
- Gönderinin taşınması
- Dağıtım sürecinin takip edilmesi
- Teslimatın gerçekleştirilmesi
- Teslimat bilgilerinin kayıt altına alınması
gibi işlemler lojistik operasyonun parçaları olabilir.
Bu nedenle lojistiği yalnızca “taşımacılık” olarak tanımlamak doğru değildir. Taşımanın nasıl yapılacağının planlanması, sürecin organize edilmesi, gönderinin takip edilmesi ve teslimatın tamamlanması da lojistiğin önemli bir bölümüdür.
Tedarik Zinciri ve Lojistik Arasındaki Temel Fark Nedir?
İki kavram arasındaki temel fark, kapsamlarıdır.
Tedarik zinciri, ürünün veya hammaddenin tedarik edilmesinden müşteriye ulaşmasına kadar olan daha geniş süreci ele alır.
Lojistik ise bu süreç içerisinde ürün, malzeme ve gönderilerin hareketiyle ve bu hareketin planlanıp yönetilmesiyle ilgili faaliyetleri kapsar.
Örneğin bir işletmenin bir ürünü satışa sunabilmesi için öncelikle gerekli hammaddeleri veya ürünleri tedarik etmesi, üretim yapması, stoklarını yönetmesi ve siparişleri karşılaması gerekir.
Bütün bu süreçler tedarik zincirinin içerisinde değerlendirilir.
Ürünlerin tedarikçiden işletmeye getirilmesi, işletme içerisinde veya depolar arasında taşınması, siparişlerin hazırlanması, dağıtımın planlanması ve müşteriye teslim edilmesi gibi süreçler ise lojistik faaliyetlerle doğrudan ilişkilidir.
Bu nedenle lojistik, tedarik zincirinin önemli bir parçasıdır; ancak tedarik zinciri yalnızca lojistikten oluşmaz.
Basit Bir Örnekle Açıklayalım
Konuyu daha kolay anlamak için bir e-ticaret şirketini düşünelim.
Bir müşteri internet üzerinden bir ürün sipariş ediyor.
Bu ürünün müşteriye ulaşabilmesi için arka planda birçok işlem gerçekleşir.
Ürünün veya üretimde kullanılacak hammaddelerin önceden tedarik edilmesi, üretim yapılması, ürünün stoklanması ve sipariş geldiğinde hazır bulunması tedarik zincirinin farklı aşamalarıdır.
Sipariş oluşturulduktan sonra ürünün hazırlanması, uygun teslimat yönteminin belirlenmesi, gönderinin dağıtıma çıkarılması, takip edilmesi ve müşteriye teslim edilmesi ise lojistik operasyon içerisinde yer alan süreçlerdir.
Buradaki örnekte görüldüğü gibi iki kavram birbirinden tamamen bağımsız değildir. Aksine, birbirini tamamlayan süreçlerdir.
Lojistik Neden Tedarik Zincirinin Önemli Bir Parçasıdır?
Tedarik zincirinin sağlıklı şekilde çalışabilmesi için ürün ve malzemelerin ihtiyaç duyulan noktalara zamanında ulaşması gerekir.
Hammadde zamanında ulaşmazsa üretim aksayabilir. Ürün depoya zamanında gelmezse sipariş karşılanamayabilir. Sipariş hazırlandığı halde zamanında teslim edilmezse müşteri deneyimi olumsuz etkilenebilir.
Bu nedenle lojistik faaliyetlerin doğru şekilde planlanması, tedarik zincirinin genel işleyişini doğrudan etkileyebilir.
Özellikle günümüzde hızlı teslimat beklentisinin artmasıyla birlikte lojistik süreçlerin planlanması ve takip edilmesi işletmeler açısından daha önemli hale gelmiştir.
Tedarik Zinciri ve Lojistik Birlikte Nasıl Çalışır?
Tedarik zincirini bir bütün olarak düşündüğümüzde lojistik bu bütünün içerisindeki hareket ve operasyon süreçlerinden önemli bir bölümünü oluşturur.
Bir ürünün tedarikçiden alınması, işletmeye ulaştırılması, depolanması, siparişe hazırlanması ve müşteriye gönderilmesi sırasında farklı lojistik faaliyetler devreye girebilir.
Ancak tedarik zincirinin tamamı bundan ibaret değildir. Tedarikçi seçimi, satın alma, üretim planlaması, stok yönetimi, talep planlaması ve müşteri taleplerinin yönetilmesi gibi farklı süreçler de tedarik zincirinin kapsamına girer.
Bu nedenle iki kavramı birbirinin yerine kullanmak yerine, aralarındaki kapsam farkını bilmek daha doğru bir yaklaşım olacaktır.
Tedarik Zinciri ile Lojistik Arasındaki Fark Kısaca
Konuyu kısaca özetlemek gerekirse:
Tedarik zinciri, bir ürünün veya hammaddenin tedarik edilmesinden başlayarak üretim, stok, sipariş ve müşteriye ulaşmasına kadar devam eden daha geniş bir süreçler bütünüdür.
Lojistik ise ürün, malzeme ve gönderilerin doğru zamanda ve uygun koşullarda ihtiyaç duyulan noktaya ulaştırılması için gerçekleştirilen taşıma, dağıtım, depolama, planlama, takip ve teslimat gibi operasyonları kapsar.
Dolayısıyla lojistik, tedarik zincirinin içerisinde yer alan önemli bir alandır. Tedarik zinciri ise lojistiğin yanı sıra birçok farklı süreci de kapsayan daha geniş bir yapıdır.
Sonuç
Tedarik zinciri ve lojistik birbirine bağlı iki önemli kavramdır. Aralarındaki temel fark, kapsadıkları süreçlerin genişliğidir.
Tedarik zinciri, ürünün veya hammaddenin tedarik edilmesinden müşteriye ulaşmasına kadar olan bütün yapıyı ele alırken; lojistik bu yapı içerisinde ürün ve malzemelerin hareketinin, depolanmasının, dağıtımının ve teslimatının planlanması ve yönetilmesiyle ilgilenir.
Kısacası her lojistik faaliyeti tedarik zincirinin bir parçası olarak değerlendirmek mümkündür; ancak tedarik zinciri yalnızca lojistikten ibaret değildir.
Bu ayrımı doğru anlamak, lojistik ve tedarik zinciri sektöründe kullanılan kavramların daha doğru değerlendirilmesini ve işletmelerin operasyonel süreçlerinin daha iyi anlaşılmasını sağlar.